Η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς (CMR) αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της σύγχρονης καρδιολογίας. Είναι μια εξέταση χωρίς τη βλαβερή ακτινοβολία για τον ασθενή και με χρήση μιας σίγουρης παραμαγνητικής ουσίας, το γαδολίνιο, χωρίς τον κίνδυνο νεφροτοξικότητας που συνοδεύει τα ιωδιούχα σκιαγραφικά.

Τι κάνει τη Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς να ξεχωρίζει;

Καταρχάς, η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς έχει τη μέγιστη ακρίβεια στον προσδιορισμό της καρδιακής μορφολογίας και λειτουργίας, πληροφορίες απαραίτητες για τον καθορισμό της σωστής θεραπείας καρδιαγγειακών ασθενών. 

Επιπλέον, έχει την πιο υψηλή ευαισθησία, αλλά και ειδικότητα, από κάθε άλλη μη επεμβατική μέθοδο για την αξιολόγηση μιας σημαντικής για τον ασθενή στεφανιαίας νόσου (90% ευαισθησία, 90 % ειδικότητα). Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι δίνει σχεδόν απόλυτη σιγουριά στον θεράποντα ιατρό, για το αν ο ασθενής πάσχει ή όχι από σημαντική στένωση των αγγείων που αιματώνουν την καρδιά.

Τέλος, είναι η μοναδική, αναίμακτη απεικονιστική μέθοδος που προσφέρει χαρακτηρισμό του καρδιακού μυός σε επίπεδο ιστού, κάνοντας την απαραίτητη εξέταση στη διερεύνηση όλων των μυοκαρδιοπαθειών.

Ποιον αφορά η συγκεκριμένη εξέταση;

Η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς απευθύνεται σε όλους τους ασθενείς με πιθανό καρδιαγγειακό πρόβλημα.

Μάλιστα, σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς έχει επίδραση στην αντιμετώπιση του ασθενούς στο 60 % (!) των περιπτώσεων.

Με τη χρήση σύγχρονων μηχανημάτων με ευρεία διάμετρο, καθώς και με τη βοήθεια υποστηρικτών εργαλείων, όπως μουσική κατά τη διάρκεια της εξέτασης, γίνεται εφικτό να εξεταστούν ακόμη και ασθενείς με έντονη κλειστοφοβία.

Σημαντικό είναι επίσης, ότι υπό ορισμένες συνθήκες, όλοι οι νεότεροι εμφυτεύσιμοι βηματοδότες, αλλά και απινιδωτές μπορούν να μπουν με ασφάλεια στο χώρο του μαγνητικού τομογράφου.

Ποιες είναι οι εφαρμογές της Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς;

Η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς έχει χαρακτηρισθεί ως μια «υπηρεσία μίας στάσης» (one-stop-shop). Ο λόγος είναι ότι οι πληροφορίες που μας δίνει είναι τόσες πολλές, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλες σχεδόν τις καρδιαγγειακές παθήσεις! 

Συγκεκριμένα:

1. Δυναμική CMR με φαρμακευτική κόπωση για τη διάγνωση ή τον έλεγχο στεφανιαίας νόσου και καθοδήγηση μιας επεμβατικής επαναιμάτωσης του μυοκαρδίου.
2. Αξιολόγηση της ζωτικότητας του μυοκαρδίου και απόφαση για διενέργεια στεφανιογραφίας. Έλεγχος κατανομής της στεφανιαίας νόσου πριν από χειρουργικές επεμβάσεις ανοικτής καρδιάς επαναιμάτωσης του μυοκαρδίου (bypass).
3. Διατατική καρδιοπάθεια για ακριβή αξιολόγηση της λειτουργικότητας της αριστερής και δεξιάς κοιλίας. Ανεύρεση αιτιολογίας της μυοκαρδιακής βλάβης.
4. Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια. Αιτιολογία και αξιολόγηση κινδύνου αρρυθμίας. Εξέταση συγγενών πρώτου βαθμού.
5. Περιοριστική μυοκαρδιοπάθεια. Ακριβής μελέτη παραμόρφωσης του μυοκαρδίου.
6. Τοξική μυοκαρδιοπάθεια. Διάγνωση και επανέλεγχος σε ασθενείς υπό ή μετά από χημειοθεραπεία.
7. Φλεγμονώδεις Παθήσεις του Μυοκαρδίου. Διάγνωση και επανέλεγχος.
8. Νοσήματα του Περικαρδίου. Αξιολόγηση φλεγμονώδους νόσου, ανεύρεση κύστεων ή περικαρδιακώv όγκων.
9. Συγγενείς καρδιακές παθήσεις σε παιδιά, σε νέους και ενήλικες για διάγνωση, παρακολούθηση και καθοδήγηση θεραπείας αποκατάστασης.
10. Αορτικές παθήσεις για χρόνια παρακολούθηση διαχωρισμού, διάτασης και ανευρύσματος αορτής με ή χωρίς χρήση σκιαγραφικού.
11. Ετήσιο έλεγχο σε νέους ασθενείς με αυξημένο κίδυνο αορτικής πάθησης (π.χ. με νόσο Marfan, Ehlers Danlos, κλπ) με στόχο την αποφυγή της συνεχούς έκθεσης του ασθενούς σε επιβλαβή ακτινοβολία, όπως γίνεται με την αξονική τομογραφία.
12. Βαλβιδοπάθειες (αορτικής, μιτροειδούς, πνευμονικής και τριγλώχινας βαλβίδας). Ακριβής αξιολόγηση βαλβιδικής ανεπάρκειας.
13. Μυοκαρδιοπάθεις σε αποθηκευτικές νόσους (π.χ. Fabry, αμυλοείδωση).
14. Μυοκαρδιοπάθειες σε συστηματικές νόσους (π.χ. συστηματικό. ερυθηματώδη λύκο, σαρκοείδωση, μυϊκές δυστροφίες).
15. Εύρεση πιθανούς αρρυθμογόνας εστίας για καθοδήγηση μιας επεμβατικής κατάλυσης μιας κοιλιακής αρρυθμίας.
16. Καλοήθεις και κακοήθεις όγκοι της καρδιάς, καθώς και καρδιακοί θρόμβοι.

Πώς γίνεται η εξέταση;

Πριν από την εξέταση

• Θα σας ζητηθεί να συμπληρώσετε ένα σύντομο ερωτηματολόγιο που σκοπό έχει να πιστοποιήσει ότι δεν έχετε αντενδείξεις για την εξέταση και να βοηθήσει τους γιατρούς με κάποιες χρήσιμες πληροφορίες. Αν πιστεύετε ότι έχετε οποιαδήποτε αντένδειξη για την εξέταση, ενημερώστε μας άμεσα. Επίσης θα πρέπει να μας ενημερώσετε σε περίπτωση πιθανής εγκυμοσύνης.

• Τα προσωπικά αντικείμενα σας θα παραμείνουν κλειδωμένα και ασφαλή κατά τη διάρκεια της εξέτασης ή μπορείτε να τα δώσετε στους συγγενείς/συνοδούς σας.

• Ένας έμπειρος νοσηλευτής/ νοσηλεύτρια θα τοποθετήσει μία μικρή ‘πεταλούδα’ στο χέρι σας η οποία θα χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση του σκιαγραφικού της εξέτασης.

• Αν έχετε ιδιαίτερη αγωνία για την εξέταση, μπορείτε να πάρετε ένα ελαφρύ ηρεμιστικό το οποίο θα βοηθήσει να χαλαρώσετε ή να μπείτε στο μαγνήτη με κάποιο συνοδό. Επίσης, όταν χρειάζεται χρησιμοποιούμε ειδικό καθρεφτάκι για να βλέπετε έξω από το μαγνήτη. Εάν λάβετε κάποιο ηρεμιστικό θα πρέπει να έχετε μεριμνήσει ώστε κάποιος να σας συνοδεύσει/οδηγήσει πίσω στην οικία σας.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης

• Θα σας ζητήσουμε να ξαπλώσετε ανάσκελα στο κρεβάτι του μαγνητικού τομογράφου σε μία άνετη σε σας θέση. Το κεφάλι σας ακουμπά σε ένα κανονικό μαξιλάρι. Σε ορισμένες περιπτώσεις η εξέταση μπορεί να γίνει και σε θέση μπρούμυτα. 

• Θα τοποθετήσουμε 3 αυτοκόλλητα στο θώρακα για τη σύνδεση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος.

• Στη συνέχεια θα τοποθετήσουμε ένα ελαφρύ πηνίο στο θώρακα.

• Θα σας δώσουμε να κρατάτε ένα κουμπί ασφαλείας σε περίπτωση που θέλετε να επικοινωνήσετε επειγόντως μαζί μας. Μέσα στο μαγνήτη υπάρχει μικρόφωνο και κάμερα για καλύτερη επικοινωνία.

• Θα φορέσετε ακουστικά για να ακούτε τις οδηγίες που θα σας δίνει ο χειριστής.

• Η αναπνευστική οδηγία που θα ακούτε από τα ακουστικά είναι η εξής: ‘Πάρτε μία αναπνοή, βγάλτε τον αέρα, και μην αναπνέετε’. Στη συνέχεια για 6-12 δευτερόλεπτα ακούγεται ένας θόρυβος ενώ ο τομογράφος παίρνει εικόνες κι εσείς κρατάτε την αναπνοή σας. Τα αυτιά σας προστατεύονται από το θόρυβο καθώς φοράτε τα ακουστικά. Με την ολοκλήρωση της λήψης των εικόνων, σταματά ο θόρυβος και ο τεχνικός σας ενημερώνει: ‘Τώρα αναπνεύστε ελεύθερα’. Αυτή η διαδικασία με τις αναπνευστικές οδηγίες και το κράτημα της αναπνοής είναι η βάση της εξέτασης και θα επαναληφθεί πολλές φορές.

Στο τελευταίο στάδιο της εξέτασης θα σας χορηγήσουμε το σκιαγραφικό μέσο μέσα από την πεταλούδα που έχετε στο χέρι σας. Οι περισσότεροι εξεταζόμενοι δεν αισθάνονται κάτι το ιδιαίτερο με τη χορήγηση του σκιαστικού. 

Ειδικότερα, δεν υπάρχει η αίσθηση ζεστασιάς σε όλο το σώμα που συχνά παρατηρείται με τους σκιαγραφικούς παράγοντες που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια στεφανιογραφίας ή αξονικής τομογραφίας ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες των ιωδιούχων σκιαγραφικών. Όπως με κάθε φάρμακο που χορηγείται ενδοφλεβίως, έτσι και με το σκιαστικό της μαγνητικής τομογραφίας υπάρχει ένας μικρός κίνδυνος αλλεργίας. Συνήθως πρόκειται για ήπιες αλλεργικές αντιδράσεις. Είναι πολύ σπάνια η πιθανότητα σοβαρότερης αλλεργικής αντίδρασης για την όποια υπάρχουν τα μέσα ώστε να αντιμετωπιστεί άμεσα.

Μετά την Εξέταση

Μπορείτε να φάτε και να πιείτε ό,τι θέλετε μετά την εξέταση και καλό είναι να πιείτε άφθονο νερό που βοηθά στη γρήγορη αποβολή του σκιαγραφικού.

Η Μαγνητική Τομογραφία Καρδιάς αποτελεί ένα πολύ ισχυρό «όπλο» στην φαρέτρα των καρδιολόγων για την άρτια αντιμετώπιση των ασθενών τους και δίνει τη δυνατότητα βελτίωσης της πορείας νόσου σε πολλές περιπτώσεις. 

Μόλις ολοκληρωθεί η εξέταση θα αφαιρεθεί η πεταλούδα από το χέρι. Θα λάβετε ένα cd με την εξέταση. 

Τα τελικά αποτελέσματα είναι συνήθως έτοιμα σε 7-14 ημέρες. 

Το μοναδικό πιστοποιημένο κέντρο CMR στην Κύπρο από την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (EACVI CMR Center Accreditation)